Editöryal Politika

Giriş: Bu Politika Neden Var?

Evdekiler Editöryal Politikası; sitemizde yayınlanan tüm içeriklerin nasıl planlandığını, kim tarafından yazıldığını, hangi kaynaklara dayandığını, nasıl kontrol edildiğini ve ne zaman güncellendiğini şeffaf biçimde ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Bu doküman; Google’ın E-E-A-T (Experience / Deneyim, Expertise / Uzmanlık, Authoritativeness / Otorite, Trustworthiness / Güvenilirlik) kriterleriyle tam uyumludur ve okuyucularımıza, reklam verenlerimize, misafir yazar adaylarımıza karşı temel taahhüt belgemizdir. Politikamızı zaman içinde güçlendirir, ancak hiçbir koşulda zayıflatmayız.

Sitemizdeki içerikler hakkında genel bilgi için Hakkımızda sayfamızı; yazarlarımızın akreditasyon detayları için Yazarlarımız sayfasını inceleyebilirsiniz.

İçerik Üretim Sürecimiz: Adım Adım

Her makalemiz, aşağıdaki yedi aşamalı süreçten geçer. Süreç esnek değildir; tıbbi veya beslenme içerikleri için ek kontrol katmanları da uygulanır.

1. Konu seçimi — Okuyuculardan gelen sorular, arama trendleri (Google Search Console, Trends), veteriner kliniği gündemleri ve sezon bazlı (paraziter dönem, doğum sezonu vb.) ihtiyaçlar temel alınır.
2. Editöryal brief — Konu kararı sonrası baş editör, kapsam dokümanı hazırlar: hedef okuyucu, kelime sayısı, alt başlıklar, zorunlu kaynaklar ve görsel ihtiyacı net biçimde tanımlanır.
3. Yazar atama — Brief, konunun uzmanlık alanına en uygun yazara verilir. Kedi sağlığı yazısı Dr. Dilara’ya, kuş davranışı yazısı Dr. Zeynep’e, tavşan diyeti Onur Demir’e atanır; çapraz konularda iki yazar ortak çalışır.
4. Araştırma — Yazar, en az beş birincil kaynaktan (hakemli yayın, akredite kuruluş rehberi, üretici teknik dokümanı) faydalanır; not defterinde bu kaynakları toplar.
5. Yazım — Taslak, briefte belirtilen yapıya uygun şekilde yazılır. Yazar, kişisel klinik/saha deneyiminden örnekler ekleyerek “experience” boyutunu güçlendirir.
6. Editör revizyonu — Baş editör Dr. Dilara Yıldırım, içeriği teknik doğruluk, dil tutarlılığı, kaynak yeterliliği ve mevzuat uyumu açılarından inceler; gerekirse yazara revizyon önerisi gönderir.
7. Yayın ve güncel takip planı — Onaylanan içerik yayınlanır; yayın anında “ilk yayın tarihi” damgalanır ve “bir sonraki gözden geçirme tarihi” editöryal takvime eklenir.

Yazar ve Editör Seçim Kriterleri

Evdekiler’de yazı yazabilmek için iyi yazmak tek başına yeterli değildir. Aradığımız asgari kriterler şu şekildedir:

• İlgili alanda diploma veya akredite sertifika (veterinerlik için Tıp diploması, eğitmenlik için IACP/CCPDT, beslenme için AAFCO/FEDIAF eğitimi, akvaristlik için AGA üyeliği vb.)
• En az beş yıl saha veya klinik deneyimi
• Türkçeye akademik düzeyde hâkimiyet ve Türkiye’deki mevzuata aşinalık
• Yazarlık etiğine uyum: intihal yapmama, çıkar çatışmasını beyan etme, kaynak gösterme disiplini

Konu alanı bazında yazar atamamız da rastgele değildir: Dr. Dilara Yıldırım kedi ve köpek sağlığını; Dr. Zeynep Kaya avian (kuş) sağlığını; Mehmet Akın köpek eğitimi ve davranışını; Seda Öztürk tüm türlerin beslenmesini; Cem Arslan akvaryum sistemlerini; Onur Demir egzotik ve küçük memelileri yazar. Tüm yazarlarımızın özgeçmişi ve akreditasyon detayları Yazarlarımız sayfasında halka açıktır.

Kaynak Hiyerarşisi

İçeriklerimizde kullandığımız kaynakları üç katmanda sınıflandırıyoruz. Bir iddiayı desteklerken mümkün olduğunca üst katmandan kaynak tercih ederiz:

1. Birincil kaynaklar — Hakemli bilimsel yayınlar (PubMed, JAVMA, Veterinary Record), uluslararası akredite kuruluş rehberleri: WSAVA (World Small Animal Veterinary Association), AAFP (American Association of Feline Practitioners), AAHA (American Animal Hospital Association), ISFM (International Society of Feline Medicine), AAFCO (Association of American Feed Control Officials), FEDIAF (European Pet Food Industry), AAV (Association of Avian Veterinarians), ARBA (American Rabbit Breeders Association), RWAF (Rabbit Welfare Association & Fund), AEMV (Association of Exotic Mammal Veterinarians), ARAV (Association of Reptilian & Amphibian Veterinarians), AVDC (American Veterinary Dental College).
2. İkincil kaynaklar — Akredite veteriner fakültelerinin yayın organları, mesleki dernek bültenleri, üretici teknik notları (mama formülasyonu, yem analizi tabloları), TVHB ve T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı yayınları.
3. Üçüncül kaynaklar — Popüler bilim yayınları, sektörel magazinler, gazete sağlık ekleri. Yalnızca destekleyici nitelikte ve birincil kaynakla doğrulandığı durumda kullanılır.

Fact-Checking Süreci

Her tıbbi, beslenme veya davranışsal iddia; en az iki bağımsız kaynaktan doğrulanır. Eğer bir kaynak 5 yıldan eski ise; literatürdeki güncel bulgularla karşılaştırılır ve gerekirse çağdaş bir referansla değiştirilir. Veteriner ilaç dozajları gibi yıllar içinde değişebilen konularda, yıllık değil dönemsel kontrol uygulanır.

Önemli bir kontrol katmanı da yerel uyarlamadır: ABD veya AB kaynaklı bir verinin Türkiye’ye uygulanabilirliği her zaman ayrıca değerlendirilir. Örneğin AAFCO’nun mama etiketleme kuralları doğrudan Türkiye mevzuatına çevrilemez; bu nedenle ilgili pasajlar T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatıyla karşılaştırılır. Aşı protokolleri için WSAVA tavsiyeleri esas alınmakla birlikte; Türkiye’deki kuduz mevzuatı (zorunlu yıllık tekrar) gibi yerel gereklilikler ayrı vurgulanır.

Çıkar Çatışması ve Bağımsızlık

Yazarlarımızın hiçbiri; bir mama markası, klinik zinciri, ürün üreticisi veya hayvansal hizmet sağlayıcı tarafından doğrudan ücretle istihdam edilmemektedir. Yazarlık ücretleri yalnızca Evdekiler tarafından ödenir. Bir yazarımızın kişisel olarak bir markayla danışmanlık ilişkisi varsa; ilgili konuda yazı yazmaktan men edilir veya çıkar çatışması beyanı içeriğin başında açıkça yapılır.

Sponsorlu içerikler, editöryal içeriklerden tamamen ayrılır; her sponsorlu makale açık etiketle yayınlanır. Detaylar için Reklam ve Sponsorluk Beyanı sayfasına bakınız.

İntihal Önleme ve Atıf Kuralları

İçeriklerimiz %100 özgündür; başka bir siteden veya yayından kopyalanmaz. Yazarlarımız taslaklarını teslim ettikten sonra; metin Copyscape ve Turnitin benzeri yazılımlarla benzersizlik kontrolünden geçirilir. Eşik değer %5’in altında tutulur; bu eşik aşıldığında pasaj yeniden yazılır.

Bilimsel veya akredite kaynaklardan alıntı yapılması gerektiğinde; alıntı 200 kelimeyi aşmaz, tırnak içinde gösterilir, kaynak adı + yıl + kalıcı bağlantı ile birlikte sunulur. İllüstrasyon ve görsel kullanımında telif hakkı ihlalini engellemek için lisanslı stok bankaları veya yazarlarımızın kendi arşivleri tercih edilir.

Güncelleme Politikası

• Yıllık zorunlu inceleme — Her makale en az yılda bir kez baş editör tarafından gözden geçirilir; gerekirse yazara revizyon görevi atanır.
• Mevzuat değişikliği — Hayvan refahı, veterinerlik veya gıda mevzuatında yapılan değişiklikler için 7 gün içinde içerik güncellenir.
• Ürün geri çağırması — Mama, ilaç veya bakım ürünleri için yapılan resmi geri çağırmalarda ilgili içerik anında güncellenir; gerekirse uyarı kutusu eklenir.
• Bilimsel literatürdeki yenilik — Önemli klinik rehber güncellemelerinde (örneğin WSAVA aşı rehberi revizyonunda) etkilenen tüm makaleler eş zamanlı güncellenir.
• Şeffaf gösterim — Her makalenin başında ya da sonunda “Son güncelleme tarihi” ile “İlk yayın tarihi” açıkça yer alır.

Hata Düzeltme

Okuyucularımız veya editöryal ekibimiz tarafından bildirilen hatalar 48 saat içinde değerlendirilir. Doğrulanan düzeltmeler; sayfanın altında “Düzeltme Notu” başlığı altında ne, ne zaman ve neden değiştirildiği belirtilerek şeffaf biçimde uygulanır. Düzeltme süreciyle ilgili detaylı kurallar için Düzeltme Politikası sayfasını inceleyebilirsiniz.

Yapay Zeka (AI) İçerik Politikası

Modern bir yayın platformu olarak yapay zekayı görmezden gelmiyoruz; ancak çok net kurallar içinde kullanıyoruz:

• AI araçları yalnızca asistan olarak kullanılabilir: konu araştırması, taslak iskelet, dilbilgisi kontrolü, başlık önerisi.
• Tıbbi içerikler, dozaj bilgileri, davranış müdahale protokolleri ve beslenme önerileri için AI çıktısı taslak olarak bile insan uzman onayı olmadan yayınlanmaz.
• AI tarafından üretilen herhangi bir önemli pasaj kullanılmışsa, içerik ya bütünüyle insan editör tarafından yeniden yazılır ya da yayınlanmaz. Okuyucu, bir makaleyi insan yazarın deneyimi ve sorumluluğu altında okuduğundan emin olabilir.
• Bu yaklaşım, Google’ın 2024 ve sonrasında benimsediği “Helpful Content” sinyalleriyle, E-E-A-T çerçevesindeki “Experience” boyutuyla doğrudan uyumludur.
• AI üretimi görseller, tıbbi anatomi veya gerçek hayvan görselinin yerine geçecek biçimde kullanılmaz. Eğitim amaçlı şematik gösterimler için kullanıldıysa görselin altında belirtilir.

Reklam ve Sponsorluk Ayrımı

Editöryal içerik ile reklam içeriği arasındaki sınır kalındır ve esnek değildir. Reklam veren markaların hiçbir editöryal karara müdahale yetkisi yoktur; konu seçimi, başlık, içerik tonu ve sonuç değerlendirmesi tamamen editöryal ekibimizin sorumluluğundadır. Sponsorlu içerikler ayrı şablonda yayınlanır ve “Sponsorlu” etiketi içerir. Detaylar için Reklam ve Sponsorluk Beyanı sayfasına başvurunuz.

Yorum ve Topluluk Yönetimi

Sitemizin makalelerinde yorum bölümü aktif olduğu durumlarda; küfür, hakaret, ırkçı/cinsiyetçi dil, spam ve yanlış bilgi içeren yorumlar moderatörler tarafından kaldırılır. Tıbbi yanlış bilgi içeren yorumlara — örneğin “kedinize aspirin verin” — gecikmesiz olarak müdahale edilir; gerektiğinde yorum altında editöryal düzeltme notu eklenir. Topluluğumuzun güvenli ve doğru bilgi alışverişi yaptığı bir alan olmasını önemsiyoruz.

Mahremiyet

Kişisel verilerinizi nasıl topladığımız, sakladığımız ve hangi durumlarda paylaştığımızla ilgili tüm detaylar Gizlilik Politikası sayfamızda yer almaktadır. KVKK ve GDPR uyumlu süreçlerimiz; iletişim formu, yorum sistemi ve analitik araçları için ayrı ayrı tanımlanmıştır.

İletişim ve Şeffaflık

Bu politikanın herhangi bir bölümünden rahatsızsanız, eksik bulduğunuz bir durum varsa veya somut bir öneriniz olduğunda lütfen bize yazın. Şeffaflık yalnızca bir slogan değil; bizim için işleyişin temelidir. İletişim sayfası üzerinden ekibimize ulaşabilir; akademik veya kurumsal işbirlikleri için aynı kanaldan başvurabilirsiniz.

Versiyon ve Yürürlük Tarihi

Bu Editöryal Politika’nın ilk yayın tarihi 2026 yılının başıdır. Politika; içerik üretim süreçlerimiz, mevzuat değişiklikleri veya bilimsel literatürdeki gelişmeler doğrultusunda dönem dönem güncellenecektir. Önemli her güncelleme aşağıda listelenecek; geriye dönük değişiklikler şeffaf biçimde kaydedilecektir:

• v1.0 — İlk yayın: 2026 başı, baş editör Dr. Dilara Yıldırım onayıyla yayınlandı.
• (Sonraki güncellemeler bu listeye eklenecektir.)

Evdekiler ekibi olarak, hayvan refahı konusunda doğru bilginin yayılmasının; sadece kediler, köpekler, kuşlar veya akvaryumdaki balıklar için değil, onlarla yaşayan sahipler ve toplum için de değer ürettiğine inanıyoruz. Bu politika, bu değer üretiminin temel taahhüt belgesidir.